San Fermín in Pamplona: het feest van de stieren

San Fermín is het grote feest van Pamplona, van 6 tot en met 14 juli. Het is wereldberoemd door de encierros: elke ochtend om acht uur rennen mensen door de straten van de oude stad voor de stieren uit, naar de arena. Daaromheen is het negen dagen feest, met iedereen in het wit met een rode sjaal. Op deze pagina lees je hoe het feest verloopt, wat een encierro precies is, welke kritiek er is en welke Spaanse woorden erbij horen.

Zo verloopt San Fermín

• 6 juli, 12.00 uur: el chupinazo. Vanaf het balkon van het stadhuis gaat een vuurpijl de lucht in. Iemand roept: ¡Pamploneses, pamplonesas, viva San Fermín! Op dat moment knopen duizenden mensen op het plein hun rode sjaal om, el pañuelo rojo. Het feest is begonnen.
• 7 tot en met 14 juli, 8.00 uur: de encierros. Elke ochtend worden zes stieren vanuit een stal door de straten naar de arena gedreven. Lopers rennen voor ze uit.
• Overdag en 's nachts: feest. Er zijn optochten met reuzen en grote koppen, gigantes y cabezudos. Er is muziek van de peñas, groepen vrienden met een eigen fanfare. 's Avonds is er vuurwerk.
• 14 juli om middernacht: el Pobre de mí. Op het plein voor het stadhuis zingen mensen met een kaarsje Pobre de mí, pobre de mí, que se han acabado las fiestas de San Fermín: arme ik, het feest is voorbij. Dan gaan de rode sjaals weer af.

Wat is een encierro?

Een encierro is het drijven van de stieren door de straten, van de stal naar de arena. De route is ongeveer 850 meter lang en loopt door de smalle straten van de oude stad, van de Cuesta de Santo Domingo via het stadhuisplein en de Calle Estafeta naar de arena. Een encierro duurt meestal maar een paar minuten. Voor het begin zingen de lopers een paar keer een kort lied voor het beeldje van San Fermín, om bescherming te vragen.

Meedoen mag alleen als je achttien jaar of ouder bent en nuchter. Er gebeuren elk jaar ongelukken, soms ernstige. De meeste bezoekers kijken daarom vanaf een balkon, een tribune of de arena. Dat is ook de beste manier om het mee te maken.

De stieren van de ochtend worden 's avonds in de arena gebruikt bij een stierengevecht, una corrida. Dierenrechtenorganisaties voeren daar elk jaar actie tegen, ook in Pamplona zelf. Ook veel Spanjaarden zijn tegen stierengevechten. Je kunt het feest prima vieren zonder naar een corrida te gaan.

Bekend werd San Fermín in de wereld door de Amerikaanse schrijver Ernest Hemingway. In zijn roman The Sun Also Rises uit 1926, in het Spaans Fiesta, speelt een deel van het verhaal in Pamplona tijdens het feest.

Lees en test jezelf: San Fermín en Pamplona

Lees de tekst in eenvoudig Spaans (niveau A2) en beantwoord daarna de vragen.

Jan y Eva son de Utrecht. En julio viajan a Pamplona para ver San Fermín. Se visten de blanco y compran dos pañuelos rojos.

El 6 de julio, a las doce, están en la plaza del Ayuntamiento. Hay muchísima gente. Cuando suena el chupinazo, todos se ponen el pañuelo y gritan: «¡Viva San Fermín!».

Al día siguiente se levantan muy temprano. No quieren correr delante de los toros, porque es peligroso. Lo ven desde el balcón de una familia que alquila sitios. El encierro dura menos de tres minutos. Después desayunan chocolate con churros y por la tarde ven los gigantes y cabezudos con los niños de la familia.

Lees verder

• De nacht van San Juan: vuren op het strand, twee weken eerder.
• Feria de Abril in Sevilla, het grote voorjaarsfeest.
• Feestdagen in Spanje: alle vrije dagen en wat er binnenkort is.